Wystawa „Historia Biblii” w dn. 6-29 maja 2025 roku – podsumowanie

W dniach 6-29 maja 2025 roku, dzięki uprzejmości Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego Filii nr 6 przy Al. Racławickich 22 w Lublinie, odbywała się wystawa pod tytułem „Historia Biblii”. Organizatorami wystawy była Parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Świętej Trójcy w Lublinie oraz Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Lublinie. Wystawę można było zwiedzać bezpłatnie, zarówno z przewodnikiem, jak i bez przewodnika. Służbę przewodnika pełnili pastor Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego Taras Semeniuk i ksiądz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Grzegorz Brudny, a także Przemysław Łozowski, jeden ze starszych zboru adwentystów, oraz pastorzy Remigiusz Krok i Radosław Bojko. Ich celem było opowiedzieć całą 3500-letnią historię Pisma Świętego w ciągu niecałej godziny.

Wszystkie zbiory wystawy pochodzą od prywatnych fundatorów, którzy organizują wystawy biblijne w muzeach, placówkach szkolnych, domach dziecka i domach kultury na terenie całej Polski. Przy każdym stanowisku wystawy znajdowały się rollupy z informacjami na temat danego tłumaczenia. Towarzyszyły im faksymile i reprinty historycznych tłumaczeń Pisma Świętego, a także inne artefakty. Należały do nich m.in. model tabliczki glinianej z alfabetem fenickim, kopie zwojów hebrajskich wykonanych z papirusu lub pergaminu, modele słojów, w których znaleziono słynne zwoje z Qumran, a także uproszczony model prasy drukarskiej z czasów Jana Gutenberga (XV wiek).

Największą wartością wystawy był jej interakcyjny charakter. Zwykle w muzeach nie można dotykać eksponatów. Jednak podczas wystawy „Historia Biblii” zwiedzający mogli je dotykać i podnosić, przekładać strony reprintów przekładów Biblii, a także sprawdzić, jak działała dawna prasa drukarska. Taki wielozmysłowy sposób poznawania historii Pisma Świętego najlepiej działa na wyobraźnię i pomaga przyswoić przekazywane przez przewodników treści.

Oryginały Biblii i przekłady na inne języki

Sama wystawa była podzielona na dwie części. Część pierwsza była poświęcona oryginałom hebrajskim i aramejskim (Tanach, Stary Testament) oraz greckim (Nowy Testament), a także późniejszym przekładom, takim jak grecka Septuaginta (przekład hebrajskiego Tanachu na grekę), łacińska Wulgata czy pierwsze tłumaczenia Biblii na język niemiecki i angielski. Do tych ostatnich należały przekłady Jana Wiklifa, Marcina Lutra czy Williama Tyndale’a, a także słynna w świecie anglojęzycznym Biblia Króla Jakuba (która, co ciekawe, od 2024 roku posiada polskie tłumaczenie online). To również w tej części zwiedzający mogli dotknąć prawdziwego papirusu i pergaminu oraz zobaczyć sposób działania prasy drukarskiej.

Druga część wystawy została natomiast poświęcona procesowi powstawania przekładów polskich. Pierwszej próby dokonano na bazie przekładu czeskiego, w ten sposób powstała Biblia Królowej Zofii. Kolejnym przekładem była Biblia Leopolity, przekład dokonany z łaciny. W okresie Reformacji powstawały także inne przekłady: Biblia Brzeska kalwinistów czy Biblia Nieświeska arian. Mało kto wie, że to właśnie autor Biblii Nieświeskiej, Szymon Budny, wprowadził do języka polskiego takie słowa, jak rozdział czy namiot. Oprócz tego poświęcono miejsce katolickiej Biblii Jakuba Wujka i protestanckiej Biblii Gdańskiej. Można było również zobaczyć kilka ciekawostek, takich jak Biblia angielsko-chińska czy Biblia dla niewidomych w alfabecie Braille’a.

Na sam koniec zwiedzający byli zachęcani do próby ręcznego kopiowania Pisma Świętego. Dzięki temu można było na chwilę wcielić się w dawnego kopistę, który ręcznie przepisywał Ewangelię według Jana. Ponadto zwiedzającym wydawane były kieszonkowe wersje Uwspółcześnionej Biblii Gdańskiej przeznaczone dla służb wojskowych i policyjnych.

Panele dyskusyjne

Wystawę „Historia Biblii” urozmaiciły także cztery panele dyskusyjne, odpowiednio w dniach 6, 12, 19 i 26 maja. Pierwszy panel był poświęcony polskim przekładom Biblii, o których opowiadali prof. dr hab. Dariusz Chemperek i dr. hab. Kalina Wojciechowska, prof. CHAT (prowadził ks. dr hab. Sławomir Pawłowski SAC, prof. KUL). Drugi panel został poświęcony dziejom Nowego Testamentu, w którym uczestniczyli prof. dr hab. Krzysztof Mielcarek i dr Adam Grześkowiak (prowadził pastor Taras Semeniuk). Kolejny panel dotyczył dziejów Starego Testamentu, a jego uczestnikami byli ks. prof. dr hab. Mirosław Wróbel i prof. dr hab. Sławomir Jacek Żurek (prowadził ks. dr Grzegorz Brudny). Ostatni panel nosił tytuł Biblia w modlitwie osobistej i wspólnotowej, a uczestniczyli w nim ks. dr hab. Sławomir Pawłowski SAC, prof. KUL (Kościół Rzymskokatolicki), ks. dr Grzegorz Brudny (Kościół Ewangelicko-Augsburski), ks. dr Andrzej Konachowicz (Kościół Prawosławny) i pastor Remigiusz Krok (Kościół Adwentystów Dnia Siódmego). Moderatorem spotkania był ks. Andrzej Pastuszek, duchowny Kościoła polskokatolickiego.

Dzięki tym spotkaniom dyskusyjnym mogliśmy się dowiedzieć wielu dodatkowych ciekawostek dotyczących procesu powstawania Pisma Świętego i jego przekładów. Przykładem takiej ciekawostki może być niepoprawne tłumaczenie dokonane przez Hieronima ze Strydonu, autora łacińskiej Wulgaty, który przypisał Mojżeszowi rogi zamiast światłości, jaką jego twarz promieniała po rozmowie z Panem (Wj 34:29). Stąd przez wiele stuleci artyści malowali i rzeźbili postać Mojżesza z rogami. Nagrania z paneli dyskusyjnych są dostępne do obejrzenia na kanale Youtube „Adwentyści Lublin”.

Podsumowanie

Wystawa pt. „Historia Biblii” miała za cel ukazanie historii powstawania Pisma Świętego na przestrzeni około 1500 lat, a następnie jej przekładów na przestrzeni kolejnych około 2000 lat. I z tego zadania wywiązała się znakomicie. Mamy szczerą nadzieję, że wystawa kiedyś ponownie odwiedzi nasze miasto.

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć niektórych eksponatów: